فصل سرما خانوادهها را بیش از پیش نگران مراقبت از عزیزان بیمار و سالمندشان میکند؛ پاییز و زمستان برای آنها یعنی دشوار شدن رفتوآمد به مراکز درمانی؛ هجوم ویروسهای تنفسی در مکانهای عمومی و سالنهای انتظار؛ احتمال زمین خوردن بهدلیل لغزندگی معابر و….
چرا فصل سرما برای سالمندان و بیماران حساستر است
با بالا رفتن سن، توانایی بدن برای تنظیم دما و مقابله با عوامل بیماریزا کاهش مییابد. برخی بیماریها مانند دیابت و اختلالات تیروئید نیز حفظ دمای طبیعی بدن را دشوار میکنند. به همین دلیل است که افراد سالمند و بیمار در برابر سرما، افت دمای بدن و عفونتهای فصلی آسیبپذیرتر هستند.
افراد مبتلا به بیماریهای قلبی، ریوی، دیابت و اختلالات حرکتی نیز در این فصل به مراقبت بیشتری نیاز دارند؛ چراکه سرما باعث انقباض عروق خونی، افزایش فشار خون و مقاومت عروقی سیستمیک میشود که خطر حوادث قلبی و سکتههای مغزی را افزایش میدهد.
خدماتی که بدون رفتن به مرکز درمانی در خانه انجام میشود
با توسعه خدمات سلامت دیجیتال (بهویژه پس از کرونا)، دریافت مراقبتهای درمانی و پاراکلینیکی دیگر منوط به مراجعه حضوری نیست. اکنون سالمندان کمتوان، بیمارانی که بهتازگی جراحی داشتهاند و افرادی که رفتوآمد برایشان دشوار است میتوانند از خدمات سلامت و پزشکی در منزل ازجمله پرستاری، نمونهگیری، فیزیوتراپی و تزریقات استفاده کنند.

- پرستاری و مراقبت از سالمند یا بیمار جهت پایش علائم حیاتی، رعایت برنامه دارویی، مراقبت از زخم و پانسمان، بهداشت فردی و جابهجایی ایمن
- تزریق داروها، ویتامینها و سرمهای تقویتی تجویزشده
- نمونهگیری و انجام آزمایش خون در منزل و ارسال نمونه به آزمایشگاه
- فیزیوتراپی تنفسی برای تخلیه ترشحات ریوی
- فیزیوتراپی حرکتی و توانبخشی برای جلوگیری از خشکی مفاصل در زمستان
- مدیریت و درمان زخمهای بستر (زخم فشاری) و زخمهای دیابتی
نشانههایی که خانواده به پرستار نیاز دارد
نیاز به پرستار بیمار در تهران همیشه بهمعنای وخامت مشکل یا وابستگی فرد بیمار یا سالمند نیست. در بیشتر مواقع، «مجموعهای از چالشهای روزمره» نشاندهنده این موضوعاند که مراقبت خانواده بهتنهایی کافی نیست. مهمترین نشانههای این شرایط عبارتاند از:

- بیمار یا سالمند بهسختی میتواند امور شخصیاش را انجام دهد و برای لباس پوشیدن، غذا خوردن، حمام کردن یا استفاده از سرویس بهداشتی به کمک نیاز دارد.
- وضعیت جسمی و علائم حیاتی فرد باید بهطور منظم پایش شود و به اقدامات خاصی برای مراقبت از زخمها و پانسمان نیاز دارد.
- بیمار یا سالمند نمیتواند داروهای متعدد را مدیریت کند و زمان مصرف آنها را فراموش میکند.
- تحرک فرد بهشدت محدود شده است؛ برای بلند شدن، راه رفتن یا جابهجایی به کمک نیاز دارد و احتمال زمین خوردن هم بالاست.
- فرد تنها زندگی میکند یا اعضای خانواده بهدلیل اشتغال امکان حضور مستمر و بلندمدت را ندارند.
- فرد پس از جراحی یا دوره نقاهت از بیمارستان ترخیص شده و حضور پرستار بیمار در تهران برای انجام مراقبتهای توصیهشده ضروری است.
- فرد نمیتواند غذاهای مقوی متناسب با نیازهای خود و فصل سرما را آماده کند و دچار افت وزن ناگهانی یا سوءتغذیه خفیف شده است.
انتخاب پرستار؛ مدارک، تجربه و قرارداد
مهمترین موردی که باید پیش از همکاری بررسی شود، تناسب مهارت و تجربه پرستار با نیازهای بیمار یا سالمند است. میزان سابقه مهم است، اما نگهداری از فرد مبتلا به آلزایمر، مراقبت پس از جراحی یا رسیدگی به بیمار دارای محدودیت حرکتی مهارتهای متفاوتی میخواهد.
طبق تأکید سازمان نظام پرستاری نیز تنها مراکز دارای مجوز معتبر از وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی میتوانند خدمات سلامت و پزشکی در منزل را ارائه دهند. بنابراین مدرک تحصیلی، گواهیهای آموزشی، مدارک شناسایی و عدم سوءپیشینه پرستار هم باید بررسی شود.
برای بررسی این موارد میتوان از امکانات پلتفرمهایی مانند خدمت از ما استفاده کرد. این پلتفرم بیش از 9 سال سابقه فعالیت دارد، میزبان بیش از 200 هزار متخصص احراز هویتشده است و امکان مقایسه و ثبت سفارش آنلاین با چندکلیک را فراهم میکند.
پس از پیدا کردن فرد مناسب و توافقهای اولیه، باید شرایط همکاری را مکتوب کرد. قراردادی که تنظیم میشود باید ساعات کاری، شرح دقیق وظایف، حقوق، نحوه پرداخت، تعطیلات و مرخصی، بیمه مسئولیت و شرایط پایان همکاری را مشخص کند.
نقش خانواده در کنار پرستار
اعضای خانواده باید اطلاعات دقیقی از سوابق بیمار، حساسیتها، داروها و توصیههای پزشک در اختیار پرستار قرار دهند؛ عملکرد او را رصد کنند؛ ارتباط مستمر با پزشک معالج را حفظ کنند؛ تغییرات مهم در وضعیت بیمار را به پرستار اطلاع دهند و بستری آرام برای تسهیل تعامل بین او و بیمار فراهم کنند.
مراقبت از سالمندان و بیماران در فصل سرما نگرانیها و چالشهای خود را دارد؛ اما خانوادهها ناچار نیستند این دوره را بهتنهایی مدیریت کنند. تشخیص بهموقع نیازهای مراقبتی و استفاده از خدمات سلامت و پزشکی در منزل بخش بزرگی از دغدغهها را کاهش میدهد؛ بهویژه اگر تجربه پرستار متناسب با نیاز بیمار و پیگیریهای پزشکی مستمر باشد.
پرسشهای متداول
پرستار بیمار شبانهروزی است یا ساعتی؟
پرستاران ساعتی (پارهوقت) و شبانهروزی (مقیم) هردو در دسترساند و میتوان با توجه به نیاز بیمار، شرایط خانواده و توصیه پزشک از آنها کمک گرفت.
پرستار در منزل چه کارهایی انجام میدهد و چه کارهایی نه؟
وظایف پرستار میتواند شامل پایش علائم حیاتی، مراقبت از زخم، پانسمان، تزریق سرم و دارو، کمک به مصرف منظم داروها، تغذیه و تحرک بیمار یا سالمند باشد؛ اما تشخیص بیماری، تجویز دارو، تغییر دوز و تشخیص بیماری در حیطه وظایف پرستار نیست و باید توسط پزشک انجام شود.
نمونهگیری آزمایش در منزل ممکن است؟
بله. بسیاری از آزمایشگاهها و مراکز درمانی امکان اعزام تکنیسن به منزل و نمونهگیری برای یکسری از آزمایشها را دارند.
چطور از صلاحیت پرستار مطمئن شویم؟
علاوهبر مدرک تحصیلی، گواهی معتبر و سوابق کاری مرتبط، صلاحیت حرفهای و نظر خانوادههایی که پیشتر با پرستار همکاری کردهاند را در خدمت از ما یا پلتفرمهای مشابه بررسی کنید. مصاحبه اولیه پیش از شروع کار برای سنجش تسلط و اخلاق حرفهای نیز اکیداً توصیه میشود.

نظر شما